Review Hasselblad X1D

Wauw, na ruim dertig jaar in het vak weet een fabrikant mij nog steeds te verbazen! Nu wisten wij als Hasselblad dealer natuurlijk wel dat er iets spectaculairs aan zat te komen, maar dit hadden we echt niet verwacht. Een lichtgewicht systeemcamera met een middenformaat sensor, dat valt echt precies in mijn straatje als fotograaf. Zoals jullie wellicht weten sleep ik doorgaans behoorlijk wat apparatuur mee over de wereld, ik heb moeite om concessies te doen op kwaliteit ten behoeve van draagbaarheid. Een combinatie hiervan zou ideaal zijn. Zo was ik laatst nog in Frankrijk om de Leica SL te testen, maar ik ben ook regelmatig in het veld te vinden met een Hasselblad.

De nieuwe Hasselblad X1D-50c is mij dan ook op het lijf geschreven. Relatief klein, lichtgewicht, een fantastische, fabelachtige sensor en spotgoedkoop. Nu is spotgoedkoop een beetje relatief natuurlijk, want deze instapper van Hasselblad gaat €11.858,00 kosten en dat is dan zonder geheugenkaartje. Maar als je als Hasselbladdealer gewend bent aan prijzen van €20.000 tot € 30.000, dan is de X1D natuurlijk een koopje. Maak je overigens geen illusies, deze instapper is een beest van een camera, handgemaakt en doet geen enkele concessie aan de Hasselblad filosofie van kwaliteit, kwaliteit en nog meer kwaliteit.

Het formaat

Eén van de meest in het oog springende details is het formaat. Deze camera is kleiner dan een grote spiegelreflex zoals een Nikon D810, zelfs kleiner dan een Leica SL en slechts een ietsiepietsie groter dan een Micro Four Third camera. Kijk eens hoe groot het gedeelte dat de sensor inneemt is in het totale ontwerp, da's een knap staaltje denkwerk en techniek van de mannen uit Zweden.

Bedenk eens wat dit voor de fotografie kan gaan betekenen? Straatfotografie, natuur, landschap en wellicht zelfs popconcerten; allemaal plaatsen waar je niet zo snel iemand met een Hasselblad ziet staan. Ze hebben de buitenkant ook nog eens stof- en weerbestendig gemaakt, dus uiteindelijk gaan ze ook bij middenformaat de kant op van natuurfotografie in optima forma.

Het menu

In het kader “beter goed gejat dan slecht bedacht” stel ik voor dat alle fabrikanten de menu-structuur van Hasselblad overnemen. Wat een verademing ten opzichte van andere merken. Eenvoudig, intuitief en ook niet onbelangrijk, leesbaar zonder bril. Na een paar minuten werken met de camera heb je direct door waar alle instellingen zitten en het veranderen van instellingen is vanwege het touch screen een peuleschil. Het LCD scherm is 3 inch en heeft 920.000 beeldpunten. Je kunt het gebruiken voor het instellen van het menu, maar met live-view zie je ook de opname die je gaat maken inclusief het te verwachten resultaat. Foto's terugkijken doe je net als op je telefoon, bladeren, swipen en en pinchen dus ja, net als op je telefoon, kun je een foto vergroten door je vingers uit elkaar te bewegen. Ideaal en erg prettig.

De kwaliteit

50 miljoen pixels op een CMOS-sensor van 43,8 x 32,9 mm, dat zijn er nogal wat. Belangrijk is hoe je er als fabrikant mee omgaat en wat voor beeld je weet te produceren. Die beeldkwaliteit is, net als bij de andere Hasselblad camera's zoals de H6D, uitstekend. Ongeëvenaard scherp en met zeer veel detail. Zoom maar eens in op de foto hiernaast dan zie je wel wat ik bedoel. De 50 megapixelsensor biedt opnamen van 16-bits RAW (65MB) of 8-bits TIFF (154MB). Het dynamisch bereik is met 14 stops hoog, veel hoger dan bij vele andere competitors in de markt. Hierdoor worden zowel in de hooglichten als in de schaduwen details vertoond.

De bediening

De hoofdknop voor de bediening zit verzonken in de body en dat is eigenlijk best wel prettig, je voorkomt zo namelijk onbedoelde verstellingen. Wil je instellingen veranderen, dan druk je op het draaiwiel waardoor deze iets naar buiten komt en werkt als ieder andere draaiwiel. Mode dial, AF knop en ISO/witblansknop zitten direct bruikbaar bovenop de camera, wat betekent dat je alle belangrijke instellingen direct bij de hand hebt. Toch wel prettig als je vaak in de kou werkt met handschoenen aan, want handschoenen en touch screen bediening is een ramp.

Nikon? Ja iets van Nikon.

Groot nieuws is het wellicht niet, interessant om te vermelden echter wel. Hasselblad gebruikt op de X1D de Nikon hotshoe voor het flitscontact en maakt hiermee de Hasselblad dus compatibel met Nikon speedlights. De snelst bruikbare flitssynchronisatietijd is 1/2000 sec hetgeen ideaal is voor portretten in gemend licht, sportfoto's buiten (inflitsen) en creatief licht gebruik. De (centraal)sluiter zit overigens in de lens zodat je bij high speed flitsen toch het volledige vermogen van de flitser kan gebruiken.

De nieuwe lenzen

Bij de introductie van de Hasselblad X1D werd uiteraard ook het nieuwe lenssysteem aangekondigd, de XCD. Deze lenzen zijn nog steeds fors van formaat - en dat moet natuurlijk ook als je zo'n grote beeldcirkel nodig hebt - maar toch behoorlijk kleiner dan de gebruikelijke lenzen uit het Hasselblad H systeem. Net als altijd heeft Hasselblad ook hier de sluiter in de lenzen geplaatst (type centraalsluiter dus) en kun je flitsen met iedere sluitertijd tot 1/2000 sec.. Voorlopig zijn er twee lenzen, de 45mm F/3.5 XCD en de 90mm F/3.2 XCD. We hebben in de Zweedse korridorer (wandelgangen) vernomen dat er in september een 30mm bij komt. Daarnaast komt er een adapter om de lenzen uit het H-systeem te gebruiken op de X1D met volledig behoud van autofocus. De handligging zal dan niet meer formidabel zijn maar de mogelijkheid is er in ieder geval.

Handmade in Sweden

De Hasselblad mannen en vrouwen. Ze zijn er trots op dat de volledige productie van de camera in Zweden is en, zo benadrukken ze steeds weer in ieder interview, handgemaakt. Waarom daar zo de nadruk op gelegd wordt weet ik niet. Handgemaakte schoenen, die snap ik. Dan zit de ziel van de maker erin. Handgemaakte worst, dan twijfel ik al, heeft hij zijn handen wel gewassen. Maar bij een handgemaakte camera denk ik, wat een werk. Een machine freest dat frame veel gemakkelijker en nauwkeuriger uit. Waarschijnlijk bedoelen ze, we doen hier alles met passie, liefde voor het vak, de materialen en de kwaliteitscontrole. En dat, dat snap ik nu weer wel want dat doen we hier ook bij Cameraland.

Ed Dorrestein

Fotograaf / Eigenaar Cameraland

Ed Dorrestein is mede-eigenaar van Cameraland met een passie voor natuur- en wildlife fotografie. Hij is zijn carrière in 1984 begonnen als trouwfotograaf. Binnen Cameraland behoort hij tot een van de velen die camera’s test in het gebruik en daar uitgebreid over schrijft en vertelt. Ook geeft hij regelmatig workshops.