Fotograaf Nardo Jacobs; De mens in volle focus

Fotograaf Nardo Jacobs draait er zijn hand niet voor om om een onbekende op straat aan te spreken. Een gesprek, een ontmoeting en uiteindelijk misschien een portret. In zijn fotografie draait alles om mensen en om de verbinding die in een paar minuten kan ontstaan. De afgelopen weken ging hij op pad met de nieuwe Sigma 85mm f/1.2 DG Art. Een objectief dat volgens Nardo precies doet wat hij in zijn portretten zoekt: alle aandacht naar de persoon voor zijn camera brengen.

De hoeveelheid beelden die Nardo Jacobs na ruim twee weken fotograferen met de Sigma 85mm f/1.2 DG Art aanlevert, zegt eigenlijk al genoeg. Portretten, straatbeelden, zakelijke opdrachten, kinderen en zelfs een kat die toevallig zijn pad kruiste. Hij heeft het objectief onder uiteenlopende omstandigheden gebruikt.

Zijn eerste indruk was meteen raak. “Eigenlijk had ik het direct door. Hij focust echt goed en er is iets met de kleuren. Zo mooi en vol. Ik wist meteen: dit wordt mijn favoriete lens.”

Gemaakt voor portretten

Met zijn brandpuntsafstand van 85mm en maximale diafragma van F1.2 begeeft de Sigma 85mm f/1.2 DG Art zich nadrukkelijk op het terrein van de portretfotograaf. De combinatie van brandpuntsafstand en grote diafragmaopening maakt het mogelijk om een onderwerp te isoleren van de omgeving, terwijl de natuurlijke perspectiefweergave van 85mm bijzonder geschikt is voor portretten.

Voor Nardo sluit dat perfect aan op zijn manier van fotograferen. “Met een 85mm draait het echt om hetgeen wat je wilt vastleggen. Je krijgt de volle focus op je onderwerp.” Juist dat laatste is belangrijk. Nardo gebruikt bijvoorbeeld graag een 35mm wanneer hij iemand nadrukkelijk in een omgeving wil plaatsen. Het beeld krijgt dan een meer documentair karakter. Met 85mm gebeurt volgens hem iets heel anders. De omgeving treedt terug en de persoon komt centraal te staan. “Degene in beeld wordt het verhaal. Er is geen afleiding.”

F1.2 als creatief gereedschap

De Sigma 85mm f/1.2 DG Art combineert een zeer hoge resolutie met een grote, zachte bokeh. Het maximale diafragma van F1.2 zorgt daarbij niet alleen voor een bijzonder geringe scherptediepte, maar geeft de fotograaf ook veel vrijheid om die scherptediepte bewust als onderdeel van het beeld te gebruiken.

Dat is precies wat Nardo tijdens zijn eerste weken met het objectief heeft gedaan. Zodra de omstandigheden het toelaten, fotografeert hij graag met een ver geopend diafragma. Niet alleen vanwege de hoeveelheid onscherpte, maar vooral vanwege de manier waarop scherpte in onscherpte overgaat. “Dat vind ik heel mooi aan deze lens. De overgang van scherp naar onscherp loopt heel subtiel en smooth in elkaar over. De situatie wordt daardoor echt door die scherptediepte geschetst. Je wordt het beeld in meegenomen.”

Bij portretten zorgt dat ervoor dat het gezicht onmiddellijk de aandacht krijgt, terwijl de achtergrond geleidelijk vervaagt. In combinatie met mooi licht of tegenlicht kan volgens Nardo zelfs een bijna schilderachtig beeld ontstaan. “Het wordt soms bijna sprookjesachtig.”

Een 85mm als verhalenverteller

Nardo noemt de 85mm daarom een echte verhalenverteller. Dat klinkt misschien opmerkelijk. Met een groothoekobjectief kun je immers veel meer van de omgeving laten zien en daarmee letterlijk meer informatie in een beeld stoppen. Maar volgens Nardo kan juist het weglaten van die informatie een verhaal sterker maken. Met 85mm wordt het beeld teruggebracht tot de essentie. De persoon, de blik, het licht en het moment.

Die manier van kijken sluit aan bij zijn straatfotografie. Wie Nardo op social media volgt, kent waarschijnlijk zijn ontmoetingen met onbekenden. Hij ziet iemand op straat, spreekt die persoon aan en begint een gesprek. Pas daarna vraagt hij of hij een portret mag maken. “Ik vind het heel leuk om contact te maken met mensen. Maar ook om mensen blij te maken. Mijn uitgangspunt is eigenlijk altijd: iedereen wil gezien worden.”

Een portret begint voor hem dan ook niet bij techniek. Eerst moet er contact zijn. Hij kijkt naar lichaamshouding en gedrag en probeert aan te voelen hoe iemand benaderd wil worden. Pas wanneer er vertrouwen ontstaat, komt de camera erbij.

Scherp waar het scherp moet zijn

Werken met F1.2 betekent tegelijkertijd dat de scherptediepte bijzonder klein kan zijn. Juist dan worden een nauwkeurige autofocus en hoge optische prestaties belangrijk. Op dat vlak heeft de Sigma 85mm f/1.2 DG Art Nardo overtuigd. “De autofocus is echt goed, hij is ontzettend scherp en ik vind de kleuren heel mooi. Ik hoef mijn manier van werken er totaal niet voor aan te passen. Het voelt gewoon als een aanvulling op mijn workflow.”

Wanneer hij zijn eerste portretten op een groter scherm bekijkt, valt hem vooral de combinatie van scherpte en bokeh op. “De portretten zijn ontzettend levendig. De scherptediepte met F1.2 is natuurlijk fantastisch. Je kunt iemand echt helemaal uit de omgeving halen.”

Een toevallige ontmoeting met een kat in Steenwijk laat volgens hem mooi zien dat dit niet alleen bij portretten werkt. De kat loopt door een smalle zone van scherpte, terwijl zowel de voorgrond als achtergrond geleidelijk in onscherpte verdwijnen. “Je ziet eigenlijk twee vlakken van onscherpte met daartussen een strook scherpte waar die kat precies doorheen loopt. Het hele verhaal draait daardoor om die kat.”

F1.2 zonder de traditionele ballast

Een lichtsterke 85mm F1.2 stelt hoge eisen aan een optisch ontwerp. Grote diafragmaopeningen gaan traditioneel bovendien gepaard met grote en zware objectieven. Bij de ontwikkeling van de Sigma 85mm f/1.2 DG Art is daarom nadrukkelijk aandacht besteed aan mobiliteit. Het resultaat is een objectief dat de beeldkwaliteit en lichtsterkte van een 85mm F1.2 combineert met een ontwerp dat praktisch inzetbaar blijft voor fotografen die veel uit de hand werken.

Voor Nardo is dat belangrijk. Zijn fotografie speelt zich immers lang niet altijd af in een gecontroleerde studio. Hij loopt door steden, spreekt mensen aan en reageert op situaties die zich spontaan voordoen. Een objectief moet daarin meekunnen. Ook op dat punt bevalt de nieuwe 85mm hem goed. Voor een lichtsterk F1.2 objectief vindt hij het formaat prettig en de balans goed. Daardoor hoeft hij zijn manier van werken niet aan te passen aan het objectief.

Eerst de veilige foto, daarna experimenteren

Ondanks alle creatieve mogelijkheden van F1.2 blijft Nardo tijdens opdrachten pragmatisch werken. Zijn uitgangspunt is eenvoudig: maak eerst de veilige foto. “Eerst maak ik het beeld waarvan ik weet dat ik het wil hebben en dat ik kan leveren. Daarna kan ik gaan experimenteren.” Wanneer dat basisbeeld binnen is, ontstaat vrijheid. Hij verandert zijn standpunt, speelt met tegenlicht, kiest een uitgesprokener compositie of opent het diafragma verder om de achtergrond nog sterker te laten verdwijnen.

Ook zijn camerastandpunt kiest hij bewust. Voor toegankelijke portretten fotografeert hij vaak nét iets boven ooghoogte. Wil hij iemand juist krachtiger neerzetten, dan gaat de camera omlaag. “Als je iemand van beneden fotografeert, wordt die persoon dominanter. Soms wil ik dat juist.” De lens is daarmee maar één onderdeel van het uiteindelijke portret. Licht, houding, compositie en vooral de relatie tussen fotograaf en geportretteerde bepalen het beeld.

Uiteindelijk draait alles om de mens

Misschien verklaart dat ook waarom Nardo en de Sigma 85mm f/1.2 DG Art zo goed bij elkaar passen. De technische kwaliteiten van het objectief, de hoge scherpte, het F1.2-diafragma, de zachte bokeh, snelle autofocus en mobiliteit, geven hem de mogelijkheid om precies datgene te benadrukken wat voor hem het belangrijkst is. Niet de achtergrond. Niet de techniek. Maar de persoon.

Want hoe enthousiast Nardo ook is over scherpte, kleuren en de manier waarop het objectief met F1.2 tekent, uiteindelijk gaat een goed portret voor hem over iets heel anders. “Iedereen wil gezien worden.” En misschien is dat precies wat de Sigma 85mm f/1.2 DG Art op zijn best kan doen: alles wat niet belangrijk is naar de achtergrond laten verdwijnen, zodat alle aandacht overblijft voor degene die voor de camera staat.